چک‌لیست ۲۰ مرحله‌ای کارشناسی یونیت دندانپزشکی دست دوم قبل از خرید

یونیت دندانپزشکی (dental unit) مجموعه‌ای است از صندلی بیمار، تابلت یا دلیوری که توربین و سرنگ روی آن است، چراغ، کاسهٔ توف (cuspidor)، ساکشن و پدال. هر کدام از این‌ها می‌تواند جدا خراب شود و به همین دلیل خریدش بدون تست کار خطرناکی است.

این مقاله بخشی از راهنمای خرید تجهیزات دندانپزشکی دست دوم است و فقط روی یونیت تمرکز دارد. من خودم قبل از دیدن هر یونیت یک برگهٔ ۲۰ ردیفی آماده می‌کنم و هر مورد را در محل علامت می‌زنم، چون در هیجان خرید خیلی چیزها از یاد می‌رود. اگر هنوز با اجزای یونیت آشنا نیستید، اول یونیت دندانپزشکی را بخوانید.

قبل از بازدید چه سؤال‌هایی را تلفنی بپرسیم؟

سؤال‌های تلفنی وقت شما را برای بازدید بی‌نتیجه نجات می‌دهند. اگر فروشنده از جواب دادن طفره برود، معمولاً همین‌جا می‌توانید تصمیم بگیرید که ارزش رفتن دارد یا نه.

این‌ها را من همیشه می‌پرسم:

• برند، مدل و سال ساخت چیست و روی برچسب سریال چه نوشته؟
• چرا می‌فروشید؟ مطب بسته شده یا دستگاه نو خریده‌اید؟
• چند دست مالک عوض کرده است؟
• تا حالا چه قطعه‌ای تعویض یا تعمیر شده؟
• فعلاً سالم کار می‌کند یا ایرادی دارد که بگویید؟
• آیا دستگاه نصب و روشن است تا قبل از جابه‌جایی تستش کنم؟
• لوازم همراه چیست: پدال، چراغ، مخزن آب، ساکشن، دفترچه؟

اگر یونیت در حال کار و نصب است، بازدید و تست بسیار آسان‌تر است. یونیتی که از قبل دمونتاژ و بسته‌بندی شده، تست واقعی ندارد و ریسکش بیشتر است. من چنین دستگاهی را فقط با شرط مهلت تست بعد از نصب قبول می‌کنم.

برای ردگیری اتفاقاتی که ممکن است در معامله بیفتد، مقالهٔ کلاهبرداری خرید تجهیزات دندانپزشکی را هم بخوانید.

بدنه، روکش و اسکلت صندلی را چطور بررسی کنیم؟

اسکلت صندلی قلب یونیت است و اگر ترک، زنگ‌زدگی یا شل بودن دارد، بقیه چیزها فرقی نمی‌کنند. اول دستگاه را از دور ببینید، بعد نزدیک شوید و دست بزنید.

روکش صندلی قابل تعویض است، ولی اسکلتی که ترک خورده معمولاً تعمیر مطمئنی ندارد. من بیشتر روی اسکلت حساسم تا روکش. روکش را می‌شود عوض کرد؛ اسکلت خراب یعنی معامله را کنار بگذارید.

موتورها و حرکات صندلی را چطور تست کنیم؟

تمام حرکات صندلی، یعنی بالا و پایین، پشتی، تکیه‌گاه سر و حرکت‌های برنامه‌ریزی‌شده را باید چند بار پشت سر هم بیازمایید. صندلی را با وزن بیمار تست کنید، نه خالی. این مرحله نشان می‌دهد موتورها چقدر خسته‌اند.

اگر حتی یکی از حرکات ایراد داشت، دلیلش را از تکنسین بپرسید. گاهی موتور خراب است، گاهی برد یا کلید. تعویض موتور معمولاً شدنی است، ولی قطعه و هزینه‌اش را قبل از معامله روشن کنید.

تابلت، شیلنگ توربین و سرنگ آب‌وهوا را چطور تست کنیم؟

تابلت (delivery) جایی است که بیشترین استفادهٔ روزانه از آن می‌شود و بیشتر ایرادهای کوچک آنجا بروز می‌کند. آب و هوای هر شیلنگ را جداگانه بررسی کنید و نشتی را با چشم و دست ببینید.

توربین‌ها را هم روی دستگاه امتحان کنید، ولی اگر ماجرا فقط سر توربین است، آن را جداگانه حساب کنید. توربین جدا قطعه‌ای است که ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد.

یک نکتهٔ ایمنی: خود شیلنگ‌ها و مسیر آب یونیت می‌توانند محل رشد میکروب‌ها باشند. من از فروشنده می‌پرسم مسیر آب چطور ضدعفونی شده و پس از نصب خودم هم آن را طبق دفترچه ضدعفونی می‌کنم. روش دقیق را از سازنده یا تکنسین بپرسید.

چراغ، کاسهٔ توف، ساکشن و فیلترها چطور بررسی شوند؟

این قسمت‌ها کمتر دیده می‌شوند ولی در کار روزانه حیاتی‌اند. ساکشن ضعیف یا چراغ سوسوزن در عمل کار را سخت می‌کند.

ساکشن ضعیف هم می‌تواند به دلیل فیلتر گرفته باشد هم موتور ساکشن. اول فیلتر را ببینید، چون راحت‌ترین توضیح است. اگر تمیز بود و باز هم مکش ضعیف بود، مشکل جدی‌تر است.

برد و سیم‌کشی را چطور بررسی کنیم؟

برد الکترونیکی (PCB) مغز یونیت است. اگر بردی سوخته باشد یا قطعه‌اش دیگر تولید نشود، یونیت عملاً بی‌مصرف می‌شود. دقت در این مرحله سرنوشت‌ساز است.

اگر بتوانید، در برد را باز کنید یا از فروشنده بخواهید آن را نشان بدهد. برد سوخته یا آب‌خورده نشان می‌دهد دستگاه چه سابقه‌ای داشته است. من اگر خودم تشخیص ندهم، با تکنسین دستگاه می‌روم.

سال ساخت، سریال و سوابق تعمیر را کجا ببینیم؟

سریال روی پلاک یا برچسب دستگاه است و سال ساخت معمولاً از آن یا از سازنده قابل استعلام است. شماره را یادداشت کنید و اگر شد با نمایندگی یا تکنسین برند تطبیق دهید. اگر سریال خراشیده یا پاک شده باشد، معامله را متوقف کنید.

سوابق تعمیر را مکتوب بخواهید: چه قطعه‌ای، کی و توسط چه کسی عوض شده. بعضی فروشنده‌ها می‌گویند «اورهال شده» بدون اینکه هیچ سندی داشته باشند. فرق اورهال واقعی و رنگ‌وروکش را در اورهال تجهیزات دندانپزشکی توضیح داده‌ایم.

چه ایرادهایی قابل قبول است و کدام‌ها معامله‌شکن‌اند؟

ایرادهایی که با تعویض یک قطعهٔ ساده حل می‌شوند، مثل روکش، شیلنگ یا لامپ چراغ، معمولاً بهانهٔ خوبی برای چانه‌زنی‌اند. ایرادهایی که به اسکلت، برد یا اصالت دستگاه برمی‌گردند، معمولاً معامله‌شکن‌اند.

سن دستگاه به‌تنهایی معیار نیست؛ آنچه مهم است وضعیت فعلی و در دسترس بودن قطعه است. بعد از تست، همهٔ آنچه در مذاکره قرار شد را در قرارداد بنویسید و اگر دستگاه را قبل از خرید مجبور شدید جابه‌جا کنید، مسئولیت آسیب را روشن کنید. اگر خودتان هم می‌خواهید یونیت بفروشید، راهنمای فروش تجهیزات دندانپزشکی دست دوم به کارتان می‌آید.

سؤالات متداول

جمع‌بندی

من اگر جای شما بودم، اول با فروشنده تلفنی صحبت می‌کردم، سپس فقط یونیتی را می‌دیدم که نصب و روشن است. با چک‌لیست بالا هر ۲۰ مورد را در محل بررسی می‌کردم و همراه تکنسین می‌رفتم. هر ایراد را نوشته و قیمت را بر اساس همان ایراد مذاکره می‌کردم. برای شروع جست‌وجو، یونیت‌های دست دوم آگهی‌شده را ببینید و چند آگهی را با هم مقایسه کنید.

بیشتر بخوانید

• چک لیست خرید کمپرسور دست دوم
• چک لیست خرید توربین دست دوم
• چک لیست خرید RVG دست دوم